Netcongestie Rotterdam: fabriek draait op gasgenerator

De e-SAF-fabriek van Power2X in Rotterdam-Botlek draait door netcongestie jarenlang op gasgeneratoren, terwijl de fabriek nota bene duurzame vliegtuigbrandstof produceert, een paradox die op 11 augustus 2026 breed nieuws haalde via Industrielinqs en Nieuwsblad Transport.

Waarom draait de Power2X-fabriek op gasgeneratoren door netcongestie Rotterdam?

Power2X en Advario bouwen in Rotterdam-Botlek een fabriek voor e-SAF (elektrolytische duurzame vliegtuigbrandstof). Dat proces vergt enorme hoeveelheden elektriciteit. De fabriek heeft naar verwachting 20 tot 50 MW netcapaciteit nodig voor continue productie, terwijl het vrije vermogen op het Botlek-knooppunt vermoedelijk al ruim onder de 10 MW zit. Op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland staat Rotterdam-Botlek al maandenlang diepoorood: zowel afname als teruglevering is geblokkeerd.

De flessenhals zit op het 150 kV-niveau. De bestaande hoogspanningsstations in de haven zijn verzadigd. Nieuwe transformatorcapaciteit op dit voltage kost van planvorming tot ingebruikstelling naar schatting 4 tot 7 jaar, een termijn die geen enkel bedrijf kan opvangen als het nú wil produceren. Power2X koos daarmee voor de enige directe uitweg: gasgeneratoren op aardgas als overbrugging.

Stedin is als netbeheerder voor Zuid-Holland verantwoordelijk voor het distributiedeel van dit net. Stedin keurt generatoren niet actief “goed”, het net is simpelweg vol en Stedin heeft geen wettelijke bevoegdheid om een bedrijf te verbieden eigen opwek te plaatsen, zolang die niet op het openbare net wordt teruggevoed. De bittere spagaat: de haven wil verduurzamen, maar het net kan de verduurzaming niet bijbenen.

Samengevat: Power2X draait op gas omdat het 150 kV-knooppunt in Rotterdam-Botlek verzadigd is en structurele netcapaciteit pas tussen 2028 en 2032 beschikbaar komt.

Netcongestie Rotterdam fabriek gasgenerator 2026: wat zijn de echte kosten en CO₂-gevolgen?

Een gasgenerator van 10 MW op vollastuur stoot naar schatting 180 tot 220 ton CO₂ per dag uit. Over een maand loopt dat op tot 5.000 tot 6.500 ton CO₂ per generator. Bij meerdere units tegelijk, wat voor een fabriek van dit formaat realistisch is, tellen die tonnen snel op.

De operationele kosten zijn evenredig hoog. Brandstof, huur en onderhoud kosten bij deze schaal naar schatting €400.000 tot €800.000 per maand, afhankelijk van gasprijzen en draaiuren. Vergeleken met netvoeding op groene stroom, waarbij de energiekosten voor een vergelijkbaar verbruik ruwweg rond de €100.000 tot €140.000 per maand liggen, is dat een veelvoud.

De klimatologische consequentie is evident: een fabriek die e-SAF produceert om de luchtvaartsector te verduurzamen, pompt maandelijks duizenden tonnen CO₂ de lucht in via haar eigen energievoorziening. Dit is geen verwijt aan Power2X, het is een systeemfalen van het elektriciteitsnet dat sneller vol raakte dan beleidsmakers en netbeheerders voorzagen.

Samengevat: de gasgeneratoroplossing kost naar schatting tot €800.000 per maand meer dan netvoeding en genereert tot 6.500 ton CO₂ per generator per maand.

Hoe lang duurt de wachttijd voor netcongestie Rotterdam fabriek gasgenerator 2026, en wie staat nog meer in de rij?

Power2X is geen uitzondering. Naar schatting staan er in Rotterdam-Botlek en Den Haag-Binckhorst gezamenlijk honderden industriële aanvragen in de wachtrij. Landelijk rapporteerde Netbeheer Nederland medio 2025 meer dan 5.000 zakelijke aansluitverzoeken in congestiegebieden, met een totaal van meer dan 12 gigawatt aan industriële aanvragen landelijk op de wachtlijst. Zuid-Holland heeft de meest gespannen netcapaciteit van Nederland.

De wachttijd verschilt sterk per vermogensklasse. Kleine aanvragen onder 100 kW hebben via creatieve tijdelijke oplossingen iets meer kans op versnelling. Daarboven geldt een harde realiteit: de categorie 1 tot 5 MW heeft de langste absolute wachtrij in de haven, omdat waterstofprojecten, datacenters en laadpleinen precies in dat segment vallen.

Het verschil tussen een grote speler zoals Power2X en een mkb-bedrijf van 500 kW is minder prettig voor het mkb dan men denkt. Power2X heeft middelen om parallelle trajecten te starten: een directe 110 kV- of 150 kV-aansluiting via TenneT aanvragen, eigen netuitbreidingsbijdragen leveren, lobbyruimte inzetten. Een mkb-ondernemer in diezelfde rode zone wacht op dezelfde wachtlijst, maar heeft geen van deze opties. Uit ervaringen van ondernemers in de Botlek en Den Haag-Binckhorst komen meldingen van wachttijden van 3 tot 6 jaar voor aansluitingen boven de 100 kW. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op redelijke aansluitingstermijnen, maar “redelijk” is in congestiegebieden juridisch zodanig opgerekt dat het voor de meeste ondernemers weinig houvast biedt.

Meer over de bredere congestieproblematiek in de Rotterdamse haven leest u in ons artikel over netcongestie in de Rotterdamse haven en mogelijke oplossingen. Ook Westland kampt met een aansluitstop die dezelfde patroon volgt.

Samengevat: wie in 2026 een nieuwe aansluiting aanvraagt in Rotterdam-Botlek boven de 100 kW, moet realistisch rekenen op een wachttijd van minimaal 3 tot 7 jaar.

Welke technische alternatieven bestaan er voor fabrieken die vastzitten op de wachtlijst?

Drie opties zijn serieus te nemen voor een fabriek van het formaat Power2X. Ten eerste een directe TenneT-aansluiting op 110 kV of 150 kV, maar dat vereist een eigen transformatorstation. De kosten: €10 tot €30 miljoen, met een doorlooptijd van 3 tot 5 jaar. Geen realistische optie voor een fabriek die nú wil opstarten.

Ten tweede grootschalige batterijopslag als piekscheerder. Batterijen zijn nuttig om pieken af te vlakken, maar geven geen oplossing voor de continue basisvraag van tientallen MW. Een fabriek die dag en nacht elektrolyse draait, kan daar niet mee volstaan.

Ten derde congestiecontracten, waarbij een bedrijf aantoonbaar afschakelt bij netdruk in ruil voor hogere aansluitingsprioriteit. Stedin experimenteert met deze aanpak, maar het is nog niet structureel uitgerold voor vermogens boven de 5 MW. De echte verklaring waarom geen van deze opties vóór de opstart was ingezet: de netcapaciteitsproblematiek escaleerde sneller dan de vergunningstrajecten van nieuwe fabrieken. Bedrijven en netbeheerders opereerden jarenlang in gescheiden planningswerelden.

Wat is het risico van industriële gasgeneratoren voor bewoners in Hoogvliet, Pernis en Rozenburg?

Het directe storingrisico voor omwonenden is beperkt, maar niet nul. Gasgeneratoren op industrieterreinen zijn doorgaans galvanisch gescheiden van het woonwijknet via eigen transformatoren. Een storing op het industrieterrein plant zich normaal gesproken niet voort naar Hoogvliet of Pernis.

Toch zijn er scenario’s waarbij het wél mis kan gaan. Tijdelijke bekabeling die over gedeelde kabelroutes loopt, een generator die onbedoeld op het openbare net wordt teruggevoed bij slechte synchronisatie, of brand en mechanisch falen van een aggregaat dat een middenspanningsruimte raakt: dat zijn laagfrequente maar niet verwaarloosbare risico’s. Bovendien kunnen grote gasgeneratoren die niet synchroon zijn met het openbare net harmonische verstoringen en spanningsvariaties introduceren. Bij meerdere grote generatoren op hetzelfde industrieterrein stapelen harmonischen zich op, wat transformatorstations in omliggende wijken kan raken.

Stedin monitort het 10 kV-net continu. Voor bewoners die een afwijkende storingfrequentie in hun wijk opmerken, is het verstandig een melding te doen via stedin.net. Stedin is als netbeheerder voor Zuid-Holland verplicht transparant te rapporteren over storingsoorzaken per postcodegebied. Eerder zagen bewoners in Hoogvliet al verstoringen die losstaan van de generatorkwestie, zie ook ons overzicht van stroomstoringen in Hoogvliet en hun oorzaken.

Samengevat: bewoners in Pernis en Hoogvliet lopen bij goed ontworpen generatorinstallaties weinig direct risico, maar bij gebrekkige uitvoering of meerdere gecombineerde units zijn spanningsdips en harmonische verstoringen op het 10 kV-net niet uit te sluiten.

Wanneer komt er structurele netverzwaring voor Rotterdam-Botlek?

TenneT werkt aan versterking van het 380 kV-backbone in Zuid-Holland, onder meer via het project Hollandse Kust West en uitbreiding van het Simonshaven-station. Voor het Botlek-gebied specifiek zijn verzwaringen op 150 kV-niveau gepland. Concrete opleverdatums voor nieuwe transformatorcapaciteit liggen naar verwachting tussen 2028 en 2032: ruime marges, want vertraging is eerder regel dan uitzondering.

Drie factoren maken verdere vertraging reëel. Vergunningsprocedures kosten bij hoogspanningsstations gemiddeld 2 tot 4 jaar extra via de Raad van State. Nabij havennatuurgebieden vallen nieuwe schakelstations bovendien onder Natura 2000-drempelwaarden, wat stikstoftoetsing vereist. En wereldwijd is er een tekort aan grote transformatoren, met levertijden die zijn opgelopen tot 3 tot 5 jaar. TenneT en Stedin publiceren de voortgang via hun investeringsplannen op respectievelijk tennet.eu en stedin.net.

De bredere aanpak van netcongestie in Zuid-Holland via Stedin en TenneT beschrijft ook hoe Den Haag-Binckhorst en Westland in hetzelfde planningsproces zitten. Wie meer wil weten over de verdeelstation-oplossing voor Den Haag Zuidwest, vindt daar de meest actuele stand van zaken.

Samengevat: structurele netverzwaring voor Rotterdam-Botlek landt realistisch pas tussen 2028 en 2032, met drie concrete risicofactoren die verdere opschuiving aannemelijk maken.

Wat zegt de Energiewet 2023 over aansprakelijkheid bij vertraagde netaansluiting?

De Energiewet 2023, die de Elektriciteitswet 1998 vervangt, versterkt formeel de aansluitplicht van netbeheerders. Tegelijk maakt de wet transportschaarste een wettelijke uitzonderingsgrond. Stedin moet aansluiten, maar hoeft dat niet te doen als er aantoonbaar geen transportcapaciteit is. Aansprakelijkheid stellen voor gederfde inkomsten door vertraging is daardoor juridisch uiterst lastig: de ACM heeft geoordeeld dat netbeheerders in congestiegebieden niet automatisch schadeplichtig zijn bij verzuim.

Wat wél mogelijk is: als Stedin een contractuele aansluitdatum heeft toegezegd en die zonder deugdelijke onderbouwing verschuift, kan een bedrijf via de civiele rechter of via een ACM-klachtprocedure compensatie claimen. De Power2X-casus kan jurisprudentie opleveren over wat “redelijke termijn” betekent in een structureel volgelopen net. Dat is relevant voor elke ondernemer in Zuid-Holland met een lopende aanvraag, ook al heeft die slechts 500 kW nodig.

Het grootste misverstand over netcongestie Rotterdam

Het meest hardnekkige misverstand is dat netcongestie tijdelijk is en binnen een paar jaar voorbijgaat. Zuid-Holland heeft de meest gespannen netcapaciteit van Nederland, en TenneT’s eigen investeringsplannen laten zien dat structurele oplossingen pas rond 2030 tot 2035 landen. Wie in 2026 een nieuwe aansluiting aanvraagt in Rotterdam-Botlek, mag rekenen op een wacht van minimaal 3 tot 7 jaar, dat is geen prognose maar de huidige registratie op de wachtlijst.

Het op één na meest voorkomende misverstand: dat de wachtlijst strikt op volgorde van aanmelding werkt. Bedrijven die flexibiliteitscontracten aanbieden, minder piekbelasting hebben of strategisch relevant zijn voor TenneT-prioriteitsprojecten, kunnen voorrang krijgen. Landelijk stond medio 2025 meer dan 12 gigawatt aan industriële aanvragen op de wachtlijst. In Rotterdam-Botlek en Den Haag-Binckhorst staan de seinen al jaren op rood.

Onze analyse: de Power2X-casus maakt één rekensom pijnlijk concreet. Een fabriek die met groene stroom e-SAF maakt, vermijdt ruwweg 80 gram CO₂ per megajoule brandstof ten opzichte van fossiele kerosine. Maar dezelfde fabriek die op gasgeneratoren draait, produceert naar schatting 5.000 ton CO₂ per generator per maand, al bij één generator meer dan een gemiddeld middelgroot industriebedrijf in een heel jaar. De netto klimaatwinst van e-SAF wordt zo tenietgedaan door de overbruggingsoplossing. Dit is geen argument tégen de fabriek, maar een concrete illustratie waarom netinvesteringen met tien jaar achterstand op de energietransitie lopen. Zolang Simonshaven en de Botlek-verzwaringen niet gereed zijn, betaalt elke nieuwe groene fabriek in de haven een fossiele boete voor een probleem dat zij zelf niet veroorzaakte.

Conclusie en aanbeveling

De situatie van Power2X is geen incident, het is de zichtbaarste uitdrukking van een structureel probleem dat tientallen bedrijven in Rotterdam-Botlek en Den Haag-Binckhorst raakt. De flessenhals op 150 kV-niveau is pas oplosbaar na grootschalige investeringen die realistisch gezien tussen 2028 en 2032 worden opgeleverd, met reëel risico op verdere vertraging door vergunningsprocedures, stikstoftoetsing en materiaalschaarste.

Voor ondernemers met een lopende aanvraag in de rode zone: vraag bij Stedin actief naar de mogelijkheid van een flexibiliteitscontract of congestiecontract, ook als dat nog experimenteel is. Documenteer alle toezeggingen over aansluitdata schriftelijk, dat vergroot de mogelijkheden bij een latere ACM-klacht. Voor bewoners in Pernis, Hoogvliet en Rozenburg: monitor de storingspagina van Stedin en meld afwijkende storingfrequentie direct via stedin.net.

Lees ook ons overzicht van risico’s van gasgeneratoren bij netcongestie in Zuid-Holland, de situatie rondom woningbouw die vertraging oploopt door netcongestie, en wat u kunt doen als uw bouwproject op de Stedin-wachtlijst staat.

Veelgestelde vragen

Waarom draait de e-SAF-fabriek Power2X in Rotterdam op gasgeneratoren in plaats van op het elektriciteitsnet?

Power2X heeft 20 tot 50 MW netcapaciteit nodig, terwijl het beschikbare restant op het Botlek-knooppunt vermoedelijk ruim onder de 10 MW zit. Het 150 kV-hoogspanningsnet in de Rotterdamse haven is verzadigd en structurele verzwaring duurt tot 2028 tot 2032. Gasgeneratoren zijn de enige directe overbrugging die de fabriek nú kan inzetten.

Hoe lang duurt het voordat er weer netcapaciteit vrijkomt in Rotterdam-Botlek voor nieuwe fabrieken?

Realistisch gezien pas tussen 2028 en 2030, en voor grotere aansluitingen mogelijk tot 2032. TenneT werkt aan verzwaring van het 150 kV-net in de haven, maar vergunningsprocedures, stikstoftoetsing en wereldwijde transformatortekorten maken verdere vertraging aannemelijk.

Hoeveel CO₂ stoot een gasgenerator van 10 MW uit als overbrugging voor netcongestie?

Naar schatting 180 tot 220 ton CO₂ per dag, wat neerkomt op 5.000 tot 6.500 ton per maand per generator. Bij meerdere units tegelijk lopen de emissies snel op tot de uitstoot van een middelgroot industriebedrijf op jaarbasis.

Kan een mkb-bedrijf in Rotterdam-Botlek Stedin aansprakelijk stellen als de aansluitdatum jaren wordt opgeschoven?

Dat is juridisch moeilijk: de Energiewet 2023 maakt transportschaarste een wettelijke uitzonderingsgrond voor de aansluitplicht. Als Stedin echter een contractuele aansluitdatum heeft toegezegd en die zonder deugdelijke onderbouwing verschuift, kan een bedrijf via de civiele rechter of ACM een compensatieprocedure starten. Documenteer alle toezeggingen schriftelijk.

Vergroot de aanwezigheid van industriële gasgeneratoren in de Botlek de kans op stroomstoringen in Hoogvliet en Pernis?

Het directe risico is beperkt, omdat generatoren doorgaans galvanisch van het woonwijknet zijn gescheiden. Bij gebrekkige synchronisatie of bij meerdere gecombineerde units kunnen echter harmonische verstoringen en spanningsdips optreden op het 10 kV-net, wat transformatorstations in omliggende wijken kan raken. Meld afwijkende storingfrequentie via stedin.net.

Werkt de wachtlijst voor netaansluitingen in Rotterdam echt op volgorde van aanmelding?

Niet volledig. Bedrijven die flexibiliteitscontracten aanbieden, minder piekbelasting hebben of strategisch relevant zijn voor TenneT-prioriteitsprojecten, kunnen voorrang krijgen. Vraag bij Stedin actief naar de mogelijkheid van een congestiecontract, ook als dat nog in een experimentele fase zit.